8 aydir Pekin’de yasiyorum ve Cin’in ilerleyisini, buyume hizini hayranlikla seyrettigimi soyleyebilirim. Bu hizi canli canli burada yasamak benim icin nadir bulunan bir tecrube gercekten. Ekonomik olarak her gectigimiz gun gucune guc katabilen bu ulke ayni zamanda Dunya’nin gozunde kimi zaman endise duyulan kimi zaman guc dengeleri acisindan alternatif hissi uyandiran bir durus sergiliyor. 15 yillik planlari ile geleceklerini planliyor ve uretiyorlar. Bu konuda Cin’in en buyuk gucu hic kuskusuz nufusu (2010 Nufus Sayimi’na gore 1.340.000.000 ). Cin’in ani yukselisi olarak dusundugumuz surec aslinda temeli saglam atilmis ilerleme planlarindan ibaret. Bircok toplum icin uzun sure gizemli kalan bu ulke son 30 yildaki pazarlama odakli imalati ile dunya piyasalarinin hakimi oldu ve olmaya devam ediyor.

Peki bu ilerleyis sadece Cin’in imalat sektoru ile mi ortaya cikiyor? Tabi ki hayir. 15 ile 64 yas araligindaki nufus,  toplam populasyonun %72’sine ulasiyor. Calisabilir nufusu ile birlikte genc nufusun da bir hayli yuksek oldugunu soyleyebiliriz. Dolayisi ile uluslararasi ortamda daha fazla soz sahibi olmaya baslayan Cin’in kendini gelistiren genc nufusu da, anne-babalarinin gecmiste dis dunya olarak gordukleri bircok ulkeyle entegre calismalar yapiyor, fikirlerini pazarlayabiliyor. Bugun Pekin’de yaklasik 20 sene once temelleri atilmis silikon vadisinin tamamlanmis ve tikir tikir isleyen sistemini hayranlikla izleyebilirsiniz. Gecmiste sahsimin da sahip oldugu Cin ve kalite onyargisinin tamamen duygusal oldugunu soylemekte yarar var. Cin’in gunumuzde yasadigina benzer olarak gecmisimizde Japonya ve yukselisi belgeselini gozlemlemek mumkun. Ozgun urunler ortaya cikarmak her ne kadar ciddi bir basari ise bugun benim gozumde “iyi taklit” uretebiliyor olmak da basaridir. Ozgun bir urun elde edebilmek icin gecmisten gelen bir birikime ihtiyac duyulduguna gore, yarisa sonradan katilanlarin yarisa sifir noktasi yerine kacamak giris yapmasi oldukca olagan. Sonucta bu insanlar da bu birikimi elde ettiklerinde ciddi urunler ortaya cikarabilecektir diye dusunuyorum. Gecmiste “cak”mis olmasina ragmen bugun Japon mallarina kalitesiz diyen pek kimseyi bulamazsiniz. Turkiye’nin de benzer stratejiyi  uygulamasini diliyorum (Yillardir insaat olan onca Tekno Kent&Park’in bir an once tamamlanabilmesini umarak tabii).

Peki neden anlatiyorum Cin’in zaten asina oldugumuz kopyalama huyunu? Asil anlamak istedigim puf noktasi bununla iliskili aslinda. Biz farkedemiyor olsak da, sahnede iyi isler cikarmis bircok sosyal ag&medya urunu Cin’de benzerleri uretilerek ic pazarda kullaniliyor. Az once yukarida bahsettigim genc nufusu hatirlatmak isterim. Aktif olarak bilgisayar ve internet kullanan bu genc nufus facebook’un benzeri (veya cakmasi) olan renren’i, MSN Live Messenger’in benzeri olan QQ’yu, Twitter’in benzeri Weibo’yu, Google’a rakip gorulen Baidu’yu, Youtube’un benzeri Youku’yu ve daha nicesini cok aktif bir sekilde kullaniyor. Bizlerin de kullandigi bircok sosyal agin dunyada elde ettigi toplam kullanici sayisindan fazlasi burada sadece ic dinamiklerle ortaya cikiyor. Henuz Cince’ye yeterince hakim olmasam da renren’in, iPod Touch’umda kullandigim uygulamasinda hic yabancilik cekmedigimi soyleyebilirim (bkz: facebook app). Bugun FriendFeed’i Twitter’a tercih etmemize sebep olabilen aktivitesi, kullaniciya daha fazla secenek sunuyor olusu, burada kopyalanmis projelerin de sundugu daha fazla fonksiyon ile Cinli kullanicilarin “milli” aglarda olmasina sebep oluyor. Ciddi anlamda erisimi yasaklanmis olan uluslararasi sosyal ag&medya urunleri, Cinli yazilimcilarin istahini kabartarak icerde pazari ele gecirme savasina donusuyor. Her gecen gun kullanici sayisi hizla artan yeni projeler ortaya cikiyor. Kismi olarak bu platformlar Cin disi kullanima da kapali ayni zamanda.

Altyapilarini ic pazarda olusturan, ciddi kullanici kitlesine ulasan ve kendisini gelistirme firsati bulan Cin sosyal medyasi yavas yavas dunyaya acilma egilimi gosteriyor. Uluslararasi piyasada yer edinip edinemeyecekleri konusu bir yana, kaybedecekleri hicbirsey yok. Bircok yabanci yazilim sirketinin ana ofislerini Shanghai ve Pekin’e tasidiklarini hatirlatarak, koordinasyon ve anlasmalarda zorluk cekmeyeceklerini dusunuyorum. Baidu’nun global bir arama motoru olarak lanse edilmesi icin haril haril calismalarini devam ettirdiklerini biliyorum. Ben halihazirda kullaniyorum ancak birgun hepimiz facebook’un yaninda renren’i da kullaniyor olabiliriz. Bekleyip gorecegiz…